ara
11.07.18

Kurtuluş ne demek?

Bugün o ilk adımın 99. yıl dönümü. Bilime, çağdaş eğitime, akılcılığa, kadın-erkek hak eşitliğine ve tüm bunların güvencesi olan cumhuriyete doğru atılan o ilk ve en zor adımın.
Mustafa Kemal'in kendi gibi 18 Osmanlı askeriyle Samsun'a attığı o ilk adım, Mondros Mütarekesi ile parçalanmanın sonuna gelmiş bir ülkenin, bir halkın Kurtuluş Savaşı'nı ya da eski adıyla İstiklal Harbi'ni başlattı. "İstiklal" bilindiği üzere "bağımsızlık" demek. Fakat içinde ilginç bir detay var: Arapçada "az idi, küçük idi" anlamına gelen "kalla" kökü. Yani "istiklal", kökeninden hareketle "küçümseme, hiçe sayma" anlamına geliyor. "İstiklal Harbi" dediğimizde zorbanın, işgalcinin küçümsendiği, ona isyan edilen bir savaştan bahsediyoruz. Aynı kökten gelen "müstakil" ise "kimseye hesap vermeyen", "bağımsız" olan demek.
Arapça kökenli "İstiklal Harbi"nin Türkçe karşılığı "Kurtuluş Savaşı"ndaki "kurtuluş" kelimesi ise Eski Türkçe kökenli. Bir açıklamaya göre*, "baht, uğur, selamet" anlamındaki "kut" kökünden türeyen "kutgarmak" zamanla "kurtarmak" olmuş. Bir canlıyı felaketten, zordan uzaklaştırmayı, onu kutlu günlere taşımayı anlatmış.
Bir diğer açıklamaya göre ise** "kurtulmak", "doğurmak" anlamına gelmiş: Anadolu ağızlarında, doğuran kadın "gurtulmuş". Yani "istiklal" düşmanı, zorbayı küçümserken; "kurtuluş" yeniden doğmayı anlatıyor. Geçmişle yapılan "istiklal" ve gelecek için verilen "kurtuluş" savaşları...
12 beğen · yorum