ara

Filmsel Zaman Nedir? Sinemada Filmsel Zaman Yaratımı

Sinemanın önemli kavramlarından biri olan filmsel zamanın tanımı, kurgu ile olan ilişkisi ve örnek filmler.
22 Haziran Perşembe 2017hazırlayan: Sevgi Çıplak
Gerçek zaman; içinde yaşadığımız, kesintisi, tekrarı, ileri ya da geri sarması olamayan bir süreçtir. Filmsel zaman ise; gerçek zamanda kaydedilen görüntülerin, kurgu sürecinde yeni bir zamansal sıralamaya sokulmasıyla oluşmaktadır. Filmsel zamanda; ileri ya da geri sarmalar, kesintiler ya da tekrarlar olabilmektedir. Geçmiş, şimdiki ve gelecek zaman birimleri harmanlanarak filmsel bir zaman yaratılır.

Sinemanın İlk Yılları ve Filmsel Zaman

Sinemanın ilk ortaya çıktığı yıllarda yani henüz kurgunun bulunmadığı yıllarda çekilen filmlerde, gerçek zaman dilimi kullanılmaktaydı. Yani filmde geçen süre ile reel süre aynıydı. Teknik zorunluluklar sebebiyle; tek mekanda, tek bir zaman dilimine sıkışmış, birkaç dakikalık filmler çekilmiştir. O dönemde gerçek zamanın dışına çıkmanın tek yolu ise; kamera kaydını durdurup farklı bir zaman ya da mekanda kaydı tekrar başlatarak mümkün olmaktadır. Ancak yönetmenin bu şekilde gerçekleştirdiği çekim işlemine de bir nevi "kamerada kurgu" diyebiliriz.

Filmsel Zaman ve Kurgu

Sinemada filmsel zaman yaratımının tek koşulu; kurgudur. Kurgunun teknik bir buluş olarak sinemaya girmesi ile yönetmen, filmsel zaman yaratımı özgürlüğüne sahip olmuştur. Farklı zamanlarda yapılan çekimler kurgu ile birleştirilmiş, bu şekilde aylar hatta yüzyıllar birkaç dakikaya sığdırılabilmiştir. Bunun en güzel örneği; Kubrick'in "2001: Bir Uzay Destanı" filminde yer almaktadır. Filmin bir sahnesinde havaya fırlatılan bir kemikten bir uzay aracına geçiş yapılmaktadır. Böylece tek bir kesme ile yüzyıllar arasında yolculuk yapılmıştır.
Ayrıca flashback ile zamanda geriye dönüş; flashforward ile zamanda ileriye sıçrayış yine kurgu ile olanaklıdır. Filmsel zaman kullanımının ön plana çıktığı filmlerden biri olan ve ana karakterin geçmişi anlatışı üzerine kurulu "Forrest Gump" filminde; flashback filmin temel anlatım biçimi olarak kullanılmıştır. Ayrıca karakterin aylarca süren koşusu yine kurgu ile birkaç dakikaya sığdırılmıştır.
Sonuç olarak kurgu ile olanaklı hale gelen filmsel zaman, sinemaya farklı anlatım yollarını katmıştır.
12 beğen · 0 yorum