ara
Attila İlhan

Attila İlhan

Şair, Yazar, Gazeteci

Attila İlhan Kimdir?

Türk edebiyatının ve düşünce dünyasının önemli isimlerinden biridir. Şair, yazar, düşünür, gazeteci, senarist ve eleştirmen olarak yakın Türkiye tarihinde etkili olmuştur.

Attila İlhan Hayatı

Çok yönlü bir sanatçı olan Attilâ İlhan 15 Haziran 1925 yılında İzmir Menemen’de doğmuştur. İlk ve orta eğitiminin büyük bir bölümünü İzmir’de tamamlayan “Kaptan” lakaplı sanatçı, henüz 16 yaşında bir kıza yazdığı Nazım Hikmet şiirleri nedeniyle tutuklanmış ve okuldan uzaklaştırılmıştır. Bu dönemde üç hafta gözaltında kalıp İki ay hapiste yatan Attila İlhan, Türkiye'nin hiçbir yerinde okuyamayacağına dair hakkında karar verilince, eğitim hayatına ara vermek zorunda kalmıştır. Okuma hakkını tekrar kazandıktan sonra lise son sınıftayken CHP Şiir Armağanında Cebbaroğlu Mehemmed şiiriyle ikincilik ödülünü kazanmıştır. Liseden sonra İstanbul Hukuk Fakültesi'ne kaydolmuş ve bu yıllarda çeşitli dergilerde ilk şiirleri yayımlanmaya başlamıştır.

Kariyeri

Attila İlhan, 1948'de ilk şiir kitabı Duvar'ı kendi çabalarıyla yayımlamıştır. 1950'li yıllarda yavaş yavaş kendinden söz ettirmeye başlamıştır. Sinemayla olan ciddi yakınlığı ise, 1953'te Vatan gazetesinde sinema eleştirileri yazmasıyla başlamıştır. İlk romanı Sokaktaki Adamı da bu tarihte yazmıştır. Bu yıllar boyunca birçok senaryoya Ali Kaptanoğlu adıyla imza atmıştır. Sonraki dönemde Demokrat İzmir gazetesinin başyazarlığını ve genel yayın yönetmenliğini yürütmüştür. Aynı yıllarda, şiir kitabı olarak Yasak Sevişmek’i yayımlamıştır. 1968'de Biket İlhan ile evlenmiş ve bu evliliği 15 yıl sürmüştür. 1981'e kadar Ankara'da kalan yazar Fena Halde Leman adlı romanını tamamladıktan sonra İstanbul'a yerleşmiştir. İstanbul'da gazetecilik serüveni Milliyet gazetesinde 15 Kasım 1987 yılına kadar devam etmiştir. Bir süre Güneş gazetesinde de yazan Attilâ İlhan, 1993-1996 yılları arasında Meydan gazetesinde yazmaya başlamıştır. Bu tariten sonra 2005 yılına kadar köşe yazılarını Cumhuriyet gazetesi'nde sürdürmüştür. 1970'lerde Türkiye'de televizyon yayınlarının başlaması ile birlikte Attilâ İlhan da senaryo yazmaya geri dönüş yapmıştır. Bu senaryolardan Sekiz Sütuna Manşet, Kartallar Yüksek Uçar ve Yarın Artık Bugündür Türkiye’de beğeniyle izlenilen diziler olmuştur.

Ölümü

Attilâ İlhan ilk kalp krizini 1985 yılında geçirmiştir. Bu tarihten sonra kardiyolojik sorunları devam eden İlhan'ın 2004'ten itibaren sağlık durumu daha da bozulmuş ve 10 Ekim 2005'te İstanbul'daki evinde geçirdiği ikinci kalp krizi sonucu hayata veda etmiştir.

Ödülleri

2003 Sertel Demokrasi Ödülü'ne, 1946 CHP Şiir Yarışması İkinciliği, 1974 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü Tutuklunun Günlüğü ile, 1974 Yunus Nadi Roman Armağanına Sırtlan Payı ile layık görülmüştür.

Türk Şiir Edebiyatına Kazandırdığı Kendi Şiirlerinden Örnekler



Pia
ne olur kim olduğunu bilsem pia'nın
ellerini bir tutsam ölsem
böyle uzak uzak seslenmese
ben bir şehre geldiğim vakit
o başka bir şehre gitmese
otelleri bomboş bulmasam
içlenip buzlu bir kadeh gibi
buğulanıp buğulanıp durmasam
ne olur sabaha karşı rıhtımda
çocuklar pia'yı görseler
bana haber salsalar bilsem
içimi büsbütün yıldız basar
bir hançer gibi çıkıp giderdim

ben bir şehre geldiğim vakit
o başka bir şehre gitmese
singapur yolunda demeseler
bana bunu yapmasalar yorgunum
üstelik parasızım pasaportsuzum
ne olur sabaha karşı rıhtımda
seslendiğini duysam pia'nın
sırtında yoksul bir yağmurluk
çocuk gözleri büyük büyük
üşümüş ürpermiş soluk
ellerini tutabilsem pia'nın
ölsem eksiksiz ölürdüm.


Böyle Bir Sevmek
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
yağmur giyerlerdi sonbaharla bir
azıcık okşasam sanki çocuktular
bıraksam korkudan gözleri sislenir
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
böyle bir sevmek görülmemiştir

hayır sanmayın ki beni unuttular
hâlâ arasıra mektupları gelir
gerçek değildiler birer umuttular
eski bir şarkı belki bir şiir
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
böyle bir sevmek görülmemiştir

yalnızlıklarımda elimden tuttular
uzak fısıltıları içimi ürpertir
sanki gökyüzünde bir buluttular
nereye kayboldular şimdi kimbilir
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
böyle bir sevmek görülmemiştir

Üçüncü Şahsın Şiiri
gözlerin gözlerime değince
felâketim olurdu ağlardım
beni sevmiyordun bilirdim
bir sevdiğin vardı duyardım
çöp gibi bir oğlan ipince
hayırsızın biriydi fikrimce
ne vakit karşımda görsem
öldüreceğimden korkardım
felâketim olurdu ağlardım

ne vakit maçka'dan geçsem
limanda hep gemiler olurdu
ağaçlar kuş gibi gülerdi
bir rüzgâr aklımı alırdı
sessizce bir cıgara yakardın
parmaklarımın ucunu yakardın
kirpiklerini eğerdin bakardın
üşürdüm içim ürperirdi
felâketim olurdu ağlardım

akşamlar bir roman gibi biterdi
jezabel kan içinde yatardı
limandan bir gemi giderdi
sen kalkıp ona giderdin
benzin mum gibi giderdin
sabaha kadar kalırdın
hayırsızın biriydi fikrimce
güldü mü cenazeye benzerdi
hele seni kollarına aldı mı
felâketim olurdu ağlardım

Eserleri


Televizyon dizileri
• Teleflaş / Kanal 6 (1991)
• Sekiz Sütuna Manşet (1982)
• Kartallar Yüksek Uçar (1983)
• Yarın Artık Bugündür (1986)
• Yıldızlar Gece Büyür (1992)
• Baykuşların Saltanatı(2000)

Şiir albümleri
• An Gelir / Kendi Sesinden Şiirleri (2006)

Romanları
• Sokaktaki Adam (1953)
• Zenciler Birbirine Benzemez (1957)
• Kurtlar Sofrası (1963)
• Aynanın İçindekiler serisi
• Bıçağın Ucu (1973)
• Sırtlan Payı (1974) Yunus Nadi Roman Armağanı
• Yaraya Tuz Basmak (1978)
• Dersaadet'te Sabah Ezanları (1981)
• O Karanlıkta Biz (1988)
• Allah'ın Süngüleri: Reis Paşa (2002)
• Gazi Paşa (2006)
• Fena Halde Leman (1980)
• Haco Hanım Vay (1984)
• O Sarışın Kurt (2007)
• Yengecin Kıskacı (2001)

Deneme-Anı
• Abbas Yolcu (1957)
• Yanlış Kadınlar Yanlış Erkekler (1985)

Denemeler
• Hangi Sol (1970)
• Hangi Batı (1972)
• Hangi Seks (1976)
• Hangi Sağ (1980)
• Hangi Atatürk (1981)
• Sağım Solum Sobe (1985)
• Hangi Edebiyat (1991)
• Sosyalizm Asıl Şimdi (1991)
• Hangi Laiklik (1995)
• Hangi Küreselleşme (1997)

kent aylağı

@frost

"1941′ di galiba, İzmir’deki bir liseden komünistlikten dolayı kovuldum. Belge aldığım için hiçbir yerde okuyamıyordum. Özel bir lisede okuyabilir mi diye, beni İstanbul'a yolladılar. Boğaziçi Lisesi’ne geldim. Boğaziçi Lisesi’nde edebiyat hocam kimdi, biliyor musunuz? Nihâl Atsızdı. Ben, 'Eyvah!' dedim, 'Bu adam beni hemen mimleyecek ve perişan edecek.' Ne bekliyordum biliyor musunuz? Bir Hitler bekliyordum ben. Geldi, hiç de öyle bir adam görmedim ben. Derli toplu, aklı başında, işini ciddiye alan bir adamdı. Her çocuğun, İstiklâl Marşını baştan aşağı ezbere bilmesini isterdi. Onu yapamadın mı, sıfırı alıp oturuyordun. Sınıfta bu işi yapan tek adam ben çıktım. 'Sen kimsin, nereden çıktın yahu?' dedi. 'Ben şuyum.' dedim. 'Sende iş var.' dedi. Birkaç soru daha sordu ve bizim Nihal Bey ile öğrenci-hoca ilişkisi çok büyüdü. Derslerinde hiç politik telkinde bulunduğunu hatırlamıyorum. Sadece, İslam öncesi Türk tarihinden daha çok bahsederdi. Yani onunla daha çok ilgilenirdi. Çok sonra, okudukça fark ettim ki, Gaspıralı da aynı yolda. Gaspıralı, “Dilde, fikirde, işte birlik” der. Neden, çünkü bulunduğu yerde Hristiyan, Musevi Türkler de vardır. 'Dinde birlik.' Böyle dersen müslüman olmayan Türk'ü dışlamış oluyorsun."
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi
1 beğen · 0 yorum

HANIMCI

@koraycem

Özgürlüğe mecburum bilemezsin
Varlığını mıh gibi aklımda tutuyorum
Büyüdükçe büyüyor içimde
Özgürlüğe mecburum bilemezsin
İçimi özlemiyle ısıtıyorum.

Ağaçlar mutluluğa hazırlanıyor
Bu hasret o eski özlem midir
Kızıllıkta parçalanıyor karanlık
Sokak lambaları birden sönüyor
Toprakta taze yağmur kokusu
Özgürlüğe mecburum

Özgürlük kimi an rezilce korkuludur
İnsan bir akşam üstü ansızın yorulur
Özgürlük uğruna yaşamaktan
Kimi zaman ellerini kırar tutkusu
Bir kaç hayat çıkarır yaşamasından
Hangi kapıyı çalsa kimi zaman
Arkasında yalnızlığın hınzır uğultusu

Ankara'da sokak şarkıcısı söylüyor
Gelecek zamanlardan bir salı çalıyor
Durup köşe başında deliksiz dinlesem
Kana bulanmamış bir toprak getirsem
Yıllar hafızamda ufalanıyor
Ne yapsam ne tutsam nereye gitsem
Özgürlüğe mecburum

Belki haziran da mavi bir özgürlük bizi bekliyor
Ah özgürlüğü bilmiyor kimseler bilmiyor
Bir sevda sızıyor sessiz özgürlüklerde
Belki Erzurum'dan bir çığlık duyuluyor
Bütün yoklukların içinde gözlerin doluyor
Belki de özgürlük kavgası içindesin
Efendiler kölelerini azarlıyor

Ne vakit bir yaşamak düşünsem
Bu kurtlar sofrasında belki zor
Ayıpsız fakat ellerimizi kirletmeden
Ne vakit bir yaşamak düşünsem
Sus deyip özgürlük diye başlıyorum
İçim sıra kımıldıyor gizli denizler
Hayır başka türlü olmayacak
Özgürlüğe mecburum bilemezsin.
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi
0 beğen · 0 yorum

Yasin Bahçeci

@yasinbahceci

Galiba Ölüyorum



bir namlu kımıldadı kurşun su gibi aktı
trafik lambaları yeşilden sarıya geçtiler
birden nasıl düştüm farkına varamadım
ayaklarımdan tutup sanki yere çektiler
meğerse vurulmuşum seni görünce anladım
yüzün cam yeşili gözlerin bütün ıslaktı

sevim senden başka bir kızla çıkmadım
ışıklar nereye saklandılar bilemiyorum
dudakların gölgeli gittikçe gölgeli
gittikçe yalnızım galiba ölüyorum
kurşunun fena bir yerime değdiği belli
ağzım kurumuş kan içinde bıyıklarım
uzandığım kaldırım gündüzden sımsıcaktı

sağa sola savrulmuş ders kitaplarım
bunlar benim miydi bunlar benim miydi
ölümün yaklaşması hayatı değiştiriyor
tuhaf şey dünyaya nasıl yabancılaştım
oysa sevişmek güzel çalışabilmek iyi
fakültede boykot yarın sona eriyor
sınavlar belki de öbür gün başlayacaktı

sevim senden başka bir kızla çıkmadım
sevim seni sevdim yeri geldi söylüyorum
şöyle bir dokunman insanı dinlendiriyor
kimde var bu soyulmuş muz güzelliği
bu gece derini gözler içinden çıkamadığım
belleğime işlemiş bu başak inceliği
biraz daha sokulsana galiba ölüyorum
içimde ağır ağır bir çınar devriliyor
yosulum mutluluğum seninle yaşamaktı

karanlık bir tren sonra ansızın kalktı.
Böyle Bir Sevmek
kitaba 9 verdi, inceleme eklemedi.
0 beğen · 0 yorum

Hiç Yok

@numanverali

üşüdüm
büyük büyük üşüdüm
Sisler Bulvarı
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 beğen · 0 yorum

Hiç Yok

@numanverali

kalbin cebimde bir yerimdeydi denize düşürdüm
Sisler Bulvarı
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
1 beğen · 0 yorum

Hiç Yok

@numanverali

ölümüm herkesinkinden başka türlü olacak
bunu alahım gibi aşikâr biliyorum
kim ne derse desin biliyorum içime gün gibi doğuyor
on bir gün aç ve susuz gözlerinin içine bakacağım
on ikinci gün jiletle damarlarımı keseceğim
Sisler Bulvarı
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 beğen · 0 yorum

HANIMCI

@koraycem

Elde Var Hüzün
ne meseller söylerdi mercan köz nargileler
zamanlar değişti
ayrılık girdi araya
hicrana düştük bugün
ah nerde gençliğimiz.

Attila İlhan
Elde Var Hüzün
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 beğen · 1 yorum
HANIMCI (@koraycem)
18.10.18 beğen cevap

FEBİHÂ

@kadimcumleivecize

 Edebiyat, hakikatlerin hayalle süslenmesidir.
" Edebiyat, hakikatlerin hayalle süslenmesidir."
Sen şimdi yanımda yepyeni bir türkü gibisin

Hiç görmediğim yıldızlar gözlerine doğmuş

Bir büyüklük duygusu dağlar gibi yüreğinde

Ahh...

Biz mutluluğu böyle aranıp duracak mıyız..?
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
1 beğeni · 0 yorum

Emrah Yağan

@emrahyagan

O sözler ki, kalbimizin üstünde
dolu bir tabanca gibi
ölüp ölesiye taşırız.
O sözler ki, bir kez çıkmıştır ağzıımzdan
uğrunda asılırız.
EK 1
Atilla İlhan.. 09.11.18
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
6 beğeni · 0 yorum

FEBİHÂ

@kadimcumleivecize

...
...
Fatih'te yoksul bir gramafon çalıyor

Eski zamanlardan bir cuma çalıyor

Durup köşe başında deliksiz dinlesem

Sana kullanılmamış bir gök getirsem

Haftalar ellerimde ufalanıyor .
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
3 beğeni · 0 yorum

Canan

@cnnhni

Elde var hüzun..
Elde var hüzun..
Söyleşir
Evvelce biz bu tenhalarda
Ziyade gülüşürdük
Pır pır yaldızlanırdı kanatları kahkaha Kuşlarının
Ne meseller söylerdi mercan köz nargileler
Zamanlar değişti
Ayrılık girdi araya
Hicrana düştük bugün Ah nerde gençliğimiz
Sahilde savruluşları başıboş dalgaların
Yeri göğü çınlatan tumturaklı gazeller
Elde var hüzün O şehrâyin fakat çıkar mı akıldan
Çarkıfeleklerin renk renk geceye dağılması
Sırılsıklam âşık incesaz
Kadehlerin mehtaba kaldırılması
Adeta düğün
Hayat zamanda iz bırakmaz
Bir boşluğa düşersin bir boşluktan
Birikip yeniden sıçramak için
Elde var hüzün
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
24 beğeni · 24 yorum
Hayata Gülümse (@hayataagulumse)
Bir harmanım bu akşam @cnnhni :) :)
17.10.18 beğen 2 cevap
Semih Oktay (@semihoktay)
!
17.10.18 beğen 2 cevap
Bearded Angler (@beardedangler)
Harman mi oldun hanımefendi :):) mahsul iyi mi peki
17.10.18 beğen 2 cevap

Mustafa Baydilli

@mustafabaydilli

Attila ilhan
Attila İlhan
ünlüye 10 verdi, inceleme eklemedi.
4 beğeni · 0 yorum
Sence kaç puan almalı?
6.9
10 oy
0
SAYFA EDİTÖRÜ
Attila İlhan sayfasının içeriği Red Red isimli üyenin katkılarıyla oluşturulmuştur.