ara
Attila İlhan

Attila İlhan

Şair, Yazar, Gazeteci

Attila İlhan Kimdir?

Türk edebiyatının ve düşünce dünyasının önemli isimlerinden biridir. Şair, yazar, düşünür, gazeteci, senarist ve eleştirmen olarak yakın Türkiye tarihinde etkili olmuştur.

Attila İlhan Hayatı

Çok yönlü bir sanatçı olan Attilâ İlhan 15 Haziran 1925 yılında İzmir Menemen’de doğmuştur. İlk ve orta eğitiminin büyük bir bölümünü İzmir’de tamamlayan “Kaptan” lakaplı sanatçı, henüz 16 yaşında bir kıza yazdığı Nazım Hikmet şiirleri nedeniyle tutuklanmış ve okuldan uzaklaştırılmıştır. Bu dönemde üç hafta gözaltında kalıp İki ay hapiste yatan Attila İlhan, Türkiye'nin hiçbir yerinde okuyamayacağına dair hakkında karar verilince, eğitim hayatına ara vermek zorunda kalmıştır. Okuma hakkını tekrar kazandıktan sonra lise son sınıftayken CHP Şiir Armağanında Cebbaroğlu Mehemmed şiiriyle ikincilik ödülünü kazanmıştır. Liseden sonra İstanbul Hukuk Fakültesi'ne kaydolmuş ve bu yıllarda çeşitli dergilerde ilk şiirleri yayımlanmaya başlamıştır.

Kariyeri

Attila İlhan, 1948'de ilk şiir kitabı Duvar'ı kendi çabalarıyla yayımlamıştır. 1950'li yıllarda yavaş yavaş kendinden söz ettirmeye başlamıştır. Sinemayla olan ciddi yakınlığı ise, 1953'te Vatan gazetesinde sinema eleştirileri yazmasıyla başlamıştır. İlk romanı Sokaktaki Adamı da bu tarihte yazmıştır. Bu yıllar boyunca birçok senaryoya Ali Kaptanoğlu adıyla imza atmıştır. Sonraki dönemde Demokrat İzmir gazetesinin başyazarlığını ve genel yayın yönetmenliğini yürütmüştür. Aynı yıllarda, şiir kitabı olarak Yasak Sevişmek’i yayımlamıştır. 1968'de Biket İlhan ile evlenmiş ve bu evliliği 15 yıl sürmüştür. 1981'e kadar Ankara'da kalan yazar Fena Halde Leman adlı romanını tamamladıktan sonra İstanbul'a yerleşmiştir. İstanbul'da gazetecilik serüveni Milliyet gazetesinde 15 Kasım 1987 yılına kadar devam etmiştir. Bir süre Güneş gazetesinde de yazan Attilâ İlhan, 1993-1996 yılları arasında Meydan gazetesinde yazmaya başlamıştır. Bu tariten sonra 2005 yılına kadar köşe yazılarını Cumhuriyet gazetesi'nde sürdürmüştür. 1970'lerde Türkiye'de televizyon yayınlarının başlaması ile birlikte Attilâ İlhan da senaryo yazmaya geri dönüş yapmıştır. Bu senaryolardan Sekiz Sütuna Manşet, Kartallar Yüksek Uçar ve Yarın Artık Bugündür Türkiye’de beğeniyle izlenilen diziler olmuştur.

Ölümü

Attilâ İlhan ilk kalp krizini 1985 yılında geçirmiştir. Bu tarihten sonra kardiyolojik sorunları devam eden İlhan'ın 2004'ten itibaren sağlık durumu daha da bozulmuş ve 10 Ekim 2005'te İstanbul'daki evinde geçirdiği ikinci kalp krizi sonucu hayata veda etmiştir.

Ödülleri

2003 Sertel Demokrasi Ödülü'ne, 1946 CHP Şiir Yarışması İkinciliği, 1974 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü Tutuklunun Günlüğü ile, 1974 Yunus Nadi Roman Armağanına Sırtlan Payı ile layık görülmüştür.

Türk Şiir Edebiyatına Kazandırdığı Kendi Şiirlerinden Örnekler



Pia
ne olur kim olduğunu bilsem pia'nın
ellerini bir tutsam ölsem
böyle uzak uzak seslenmese
ben bir şehre geldiğim vakit
o başka bir şehre gitmese
otelleri bomboş bulmasam
içlenip buzlu bir kadeh gibi
buğulanıp buğulanıp durmasam
ne olur sabaha karşı rıhtımda
çocuklar pia'yı görseler
bana haber salsalar bilsem
içimi büsbütün yıldız basar
bir hançer gibi çıkıp giderdim

ben bir şehre geldiğim vakit
o başka bir şehre gitmese
singapur yolunda demeseler
bana bunu yapmasalar yorgunum
üstelik parasızım pasaportsuzum
ne olur sabaha karşı rıhtımda
seslendiğini duysam pia'nın
sırtında yoksul bir yağmurluk
çocuk gözleri büyük büyük
üşümüş ürpermiş soluk
ellerini tutabilsem pia'nın
ölsem eksiksiz ölürdüm.


Böyle Bir Sevmek
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
yağmur giyerlerdi sonbaharla bir
azıcık okşasam sanki çocuktular
bıraksam korkudan gözleri sislenir
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
böyle bir sevmek görülmemiştir

hayır sanmayın ki beni unuttular
hâlâ arasıra mektupları gelir
gerçek değildiler birer umuttular
eski bir şarkı belki bir şiir
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
böyle bir sevmek görülmemiştir

yalnızlıklarımda elimden tuttular
uzak fısıltıları içimi ürpertir
sanki gökyüzünde bir buluttular
nereye kayboldular şimdi kimbilir
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
böyle bir sevmek görülmemiştir

Üçüncü Şahsın Şiiri
gözlerin gözlerime değince
felâketim olurdu ağlardım
beni sevmiyordun bilirdim
bir sevdiğin vardı duyardım
çöp gibi bir oğlan ipince
hayırsızın biriydi fikrimce
ne vakit karşımda görsem
öldüreceğimden korkardım
felâketim olurdu ağlardım

ne vakit maçka'dan geçsem
limanda hep gemiler olurdu
ağaçlar kuş gibi gülerdi
bir rüzgâr aklımı alırdı
sessizce bir cıgara yakardın
parmaklarımın ucunu yakardın
kirpiklerini eğerdin bakardın
üşürdüm içim ürperirdi
felâketim olurdu ağlardım

akşamlar bir roman gibi biterdi
jezabel kan içinde yatardı
limandan bir gemi giderdi
sen kalkıp ona giderdin
benzin mum gibi giderdin
sabaha kadar kalırdın
hayırsızın biriydi fikrimce
güldü mü cenazeye benzerdi
hele seni kollarına aldı mı
felâketim olurdu ağlardım

Eserleri


Televizyon dizileri
• Teleflaş / Kanal 6 (1991)
• Sekiz Sütuna Manşet (1982)
• Kartallar Yüksek Uçar (1983)
• Yarın Artık Bugündür (1986)
• Yıldızlar Gece Büyür (1992)
• Baykuşların Saltanatı(2000)

Şiir albümleri
• An Gelir / Kendi Sesinden Şiirleri (2006)

Romanları
• Sokaktaki Adam (1953)
• Zenciler Birbirine Benzemez (1957)
• Kurtlar Sofrası (1963)
• Aynanın İçindekiler serisi
• Bıçağın Ucu (1973)
• Sırtlan Payı (1974) Yunus Nadi Roman Armağanı
• Yaraya Tuz Basmak (1978)
• Dersaadet'te Sabah Ezanları (1981)
• O Karanlıkta Biz (1988)
• Allah'ın Süngüleri: Reis Paşa (2002)
• Gazi Paşa (2006)
• Fena Halde Leman (1980)
• Haco Hanım Vay (1984)
• O Sarışın Kurt (2007)
• Yengecin Kıskacı (2001)

Deneme-Anı
• Abbas Yolcu (1957)
• Yanlış Kadınlar Yanlış Erkekler (1985)

Denemeler
• Hangi Sol (1970)
• Hangi Batı (1972)
• Hangi Seks (1976)
• Hangi Sağ (1980)
• Hangi Atatürk (1981)
• Sağım Solum Sobe (1985)
• Hangi Edebiyat (1991)
• Sosyalizm Asıl Şimdi (1991)
• Hangi Laiklik (1995)
• Hangi Küreselleşme (1997)

kent aylağı

@frost

"1941′ di galiba, İzmir’deki bir liseden komünistlikten dolayı kovuldum. Belge aldığım için hiçbir yerde okuyamıyordum. Özel bir lisede okuyabilir mi diye, beni İstanbul'a yolladılar. Boğaziçi Lisesi’ne geldim. Boğaziçi Lisesi’nde edebiyat hocam kimdi, biliyor musunuz? Nihâl Atsızdı. Ben, 'Eyvah!' dedim, 'Bu adam beni hemen mimleyecek ve perişan edecek.' Ne bekliyordum biliyor musunuz? Bir Hitler bekliyordum ben. Geldi, hiç de öyle bir adam görmedim ben. Derli toplu, aklı başında, işini ciddiye alan bir adamdı. Her çocuğun, İstiklâl Marşını baştan aşağı ezbere bilmesini isterdi. Onu yapamadın mı, sıfırı alıp oturuyordun. Sınıfta bu işi yapan tek adam ben çıktım. 'Sen kimsin, nereden çıktın yahu?' dedi. 'Ben şuyum.' dedim. 'Sende iş var.' dedi. Birkaç soru daha sordu ve bizim Nihal Bey ile öğrenci-hoca ilişkisi çok büyüdü. Derslerinde hiç politik telkinde bulunduğunu hatırlamıyorum. Sadece, İslam öncesi Türk tarihinden daha çok bahsederdi. Yani onunla daha çok ilgilenirdi. Çok sonra, okudukça fark ettim ki, Gaspıralı da aynı yolda. Gaspıralı, “Dilde, fikirde, işte birlik” der. Neden, çünkü bulunduğu yerde Hristiyan, Musevi Türkler de vardır. 'Dinde birlik.' Böyle dersen müslüman olmayan Türk'ü dışlamış oluyorsun."
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi
1 beğen · 0 yorum

HANIMCI

@koraycem

Özgürlüğe mecburum bilemezsin
Varlığını mıh gibi aklımda tutuyorum
Büyüdükçe büyüyor içimde
Özgürlüğe mecburum bilemezsin
İçimi özlemiyle ısıtıyorum.

Ağaçlar mutluluğa hazırlanıyor
Bu hasret o eski özlem midir
Kızıllıkta parçalanıyor karanlık
Sokak lambaları birden sönüyor
Toprakta taze yağmur kokusu
Özgürlüğe mecburum

Özgürlük kimi an rezilce korkuludur
İnsan bir akşam üstü ansızın yorulur
Özgürlük uğruna yaşamaktan
Kimi zaman ellerini kırar tutkusu
Bir kaç hayat çıkarır yaşamasından
Hangi kapıyı çalsa kimi zaman
Arkasında yalnızlığın hınzır uğultusu

Ankara'da sokak şarkıcısı söylüyor
Gelecek zamanlardan bir salı çalıyor
Durup köşe başında deliksiz dinlesem
Kana bulanmamış bir toprak getirsem
Yıllar hafızamda ufalanıyor
Ne yapsam ne tutsam nereye gitsem
Özgürlüğe mecburum

Belki haziran da mavi bir özgürlük bizi bekliyor
Ah özgürlüğü bilmiyor kimseler bilmiyor
Bir sevda sızıyor sessiz özgürlüklerde
Belki Erzurum'dan bir çığlık duyuluyor
Bütün yoklukların içinde gözlerin doluyor
Belki de özgürlük kavgası içindesin
Efendiler kölelerini azarlıyor

Ne vakit bir yaşamak düşünsem
Bu kurtlar sofrasında belki zor
Ayıpsız fakat ellerimizi kirletmeden
Ne vakit bir yaşamak düşünsem
Sus deyip özgürlük diye başlıyorum
İçim sıra kımıldıyor gizli denizler
Hayır başka türlü olmayacak
Özgürlüğe mecburum bilemezsin.
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi
0 beğen · 0 yorum

HANIMCI

@koraycem

gözlerin gözlerime değince
felâketim olurdu ağlardım
beni sevmiyordun bilirdim
bir sevdiğin vardı duyardım
çöp gibi bir oğlan ipince
hayırsızın biriydi fikrimce
ne vakit karşımda görsem
öldüreceğimden korkardım
felâketim olurdu ağlardım


ne vakit maçka'dan geçsem
limanda hep gemiler olurdu
ağaçlar kuş gibi gülerdi
bir rüzgâr aklımı alırdı
sessizce bir cıgara yakardın
parmaklarımın ucunu yakardın
kirpiklerini eğerdin bakardın
üşürdüm içim ürperirdi
felâketim olurdu ağlardım


akşamlar bir roman gibi biterdi
jezabel kan içinde yatardı
limandan bir gemi giderdi
sen kalkıp ona giderdin
benzin mum gibi giderdin
sabaha kadar kalırdın
hayırsızın biriydi fikrimce
güldü mü cenazeye benzerdi
hele seni kollarına aldı mı
felâketim olurdu ağlardım
Yağmur Kaçağı
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
1 beğen · 0 yorum

Filinta

@filintaa

İçimde korkunç bir karanlık hüküm sürüyor. Bu karanlığı biraz olsun aydınlatabilmek için, ömrümün kaç senesini seve seve verirdim. Karanlık, karanlıktır. Petersen’in gemisi şimdi kimbilir hangi cehennemde? Zaman bizimle alay ediyor. Biz uzayla alay ediyoruz. Belki kendimizle alay ediyoruz. Hayrebedyan doğru söylemişti: “Hiç düşmanını seven kimse görülmüş mü?” Dostluklar kurduğumuz insanları dahi, sahiden seviyor muyuz sanki? Bir insan, bu şartlar içinde, bir başka insanın üstünde, sadece kendi hayallerini, kendi arzularını sever.
Sokaktaki Adam
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
2 beğen · 0 yorum

Bahri Aydeniz

@bahriaydeniz

Ben Sana Mecburum
Ben sana mecburum bilemezsin - Atilla İlhan
Ben Sana Mecburum
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
2 beğen · 0 yorum

Sinemm

@sinemm

Savaş henüz başlamamış eli kulağında
Herkes kimi öldüreceğini tasarlıyor.
Kimi Sevsem Sensin
kitaba 10 verdi, inceleme ekledi.
0 beğen · 0 yorum

Sinemm

@sinemm

siz kimsiniz
yoksa kimsesiz misiniz
neden soğuk böyle
soluk benziniz
Kimi Sevsem Sensin
kitaba 10 verdi, inceleme ekledi.
0 beğen · 0 yorum

Sinemm

@sinemm

insanı ancak kendisi tamamlar
Kimi Sevsem Sensin
kitaba 10 verdi, inceleme ekledi.
0 beğen · 0 yorum

Canan

@cnnhni

O sabah mı çıkmıştın, bir gün önce mi
Bir bıçağın ağzında yürür gibiydin
Demirlerin soğukluğu soluk dudaklarında
Gözlerinde karanlığı dar hücrelerin
Seni görür görmez özgürlüğümden utandım
Söyle ne içersin, çay mı kahve mi
Çok değişmişsin birden tanıyamadım
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
21 beğeni · 25 yorum
BUKALEMUN (@karacurin)
Günaydın Canan; günün güzel geçsin . Şiir o kadar güzelki ben de @semihoktay beği tanıyamıyorum çok değişmiş ! Baksanıza kahve fincanlarını almış götürmüş:))
21.09.18 beğen 2 cevap
Bearded Angler (@beardedangler)
abla sen essahtan makedonya da
mı yaşan?
21.09.18 beğen 1 cevap

Edipcm

@edmathersjr

hayır 18 işimiz başka türlü bitmeyecek
değil mi ki ben soğuk bir namlu gibi kuşkulu bir profil
değil mi ki sen çıkıp çıkıp bir bıçak atıyorsun 12’den
bırak öyleyse kısa devre yapsın johann sebastian bach
bir kere de yalnızlığın trampetlerini dinleyelim....

Usta Kalemdenn........
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
17 beğeni · 16 yorum
kader.cmln (@elzemxox)
👍
19.09.18 beğen 1 cevap
Orhan Şahin (@orhansahin)
- Bırak düşsün dudağında ki sigara
Hemen kızma gel bir dinle
Dinle de geçsin kulağında ki yara
Beethoven’ın esintilerinden bir ruble
Az kaldı bitecek elinde ki duble
Gidiyorken meçhule önünde işte kıble
Aç birde müslüm dinle 😅 Çırak kalemden anlıklar 😂
19.09.18 beğen 2 cevap
Orhan Şahin (@orhansahin)
- Ellerinden kayarken zaman / Dün gibiydi sanki her an / insanı insana anlatmaktı en büyük haram / Plastiktendi aslında her zan :) Bu da Edip kankime hediye olsun sarhoş olunca okur 😂
19.09.18 beğen 1 cevap

Emre ÖZTÜRK

@emreozturk

Adımla Nasıl Berabersem | Attila İlhan
Hacet yok hatırlatmasına seni hatıraların
Bir dakika bile çıkmıyorsun aklımdan
Koşar gibi yürüyüşün
Karanlıkta bir ışık gibi aydınlık gülüşün

Hacet yok hatırlatmasına seni hatıraların
Uzak uzak yıldızlarla çevrilmiş kainatın
Karanlık boşluklarında akıp giderken zaman

Adımla nasıl berabersem öylece beraberiz
Seninle her saat seninle her dakika seninle her saniye
Gönlümüz mutluluğa inanmış olmanın gururuyla rahat
Koltuğumuzun altında birer dinamit gibi kellemiz
Ve sonra her zaman her ölümlüye
Aynı şartlar altında kısmet olmayan
Gerçekleri görmenin aydınlığı alınlarımızda

Attila İlhan

*** Şiirsiz kalmış çorak gönüllere... ***
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
6 beğeni · 0 yorum

katilinellerinde

@katilinellerinde

Aysel Git Başımdan
Aysel Git Başımdan
Aysel git başımdan ben sana göre değilim 
Ölümüm birden olacak seziyorum. 
Hem kötüyüm karanlığım biraz çirkinim 
Aysel git başımdan istemiyorum. 

Benim yağmurumda gezinemezsin üşürsün 
Dağıtır gecelerim sarışınlığını 
Uykularımı uyusan nasıl korkarsın, 
hiçbir dakikamı yaşayamazsın. 
Aysel git başımdan ben sana göre değilim. 
Benim için kirletme aydınlığını, 
hem kötüyüm karanlığım biraz çirkinim 

Islığımı denesen hemen düşürürsün, 
gözlerim hızlandırır tenhalığını 
Yanlış şehirlere götürür trenlerim. 
Ya ölmek ustalığını kazanırsın, 
ya korku biriktirmek yetisini. 
Acılarım iyice bol gelir sana, 
sevincim bir türlü tutmaz sevincini. 
Aysel git başımdan ben sana göre değilim. 
Ümitsizliğimi olsun anlasana 
hem kötüyüm, karanlığım biraz, çirkinim. 

Sevindiğim anda sen üzülürsün. 
Sonbahar uğultusu duymamışsın ki 
içinden bir gemi kalkıp gitmemiş, 
uzak yalnızlık limanlarına. 
Aykırı bir yolcuyum dünya geniş, 
Büyük bir kulak çınlıyor içimdeki. 
Çetrefil yolculuğum kesinleşmiş. 
Sakın başka bir şey getirme aklına. 
Aysel git başımdan ben sana göre değilim, 
ölümüm birden olacak seziyorum, 
hem kötüyüm, karanlığım biraz, çirkinim. 
Aysel git başımdan seni seviyorum...
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
9 beğeni · 0 yorum

FEBİHÂ

@kadimcumleivecize

...
...
Nasıl iş bu her yanına çiçek yağmış erik ağacının..

Işık içinde yüzüyor.. Neresinden baksan gözlerin kamaşır.

Oysa ben akşam olmuşum yapraklarım dökülüyor usul usul..

Adım sonbahar…
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
5 beğeni · 0 yorum

FEBİHÂ

@kadimcumleivecize

...
...
...mevsimidir ,

Müphem bir meltem yoklar dal uçlarını

Gizlice ürperir yaseminler

Körfezde deniz dalgın

Bilinmez hangi aşktan arta kalmış

Vahim bir yalnızlığı dinler..

Rayından çıkmıştır yaşamak

Bir eskimişlik duygusu nereye baksan

Gücü yetmez kimsenin kimseyi kurtarmaya…
Attila İlhan
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
6 beğeni · 0 yorum
Sence kaç puan almalı?
6.1
8 oy
0
SAYFA EDİTÖRÜ
Attila İlhan sayfasının içeriği Red Red isimli üyenin katkılarıyla oluşturulmuştur.