ara

Çalıkuşu Konusu, Özeti ve Türleri

Uçarı, yaramaz ve büyüdükçe çok güzelleşen Çalıkuşu Feride'nin hayatı, aşkı, öğretmenlik yılları ve arka plandaki Anadolu halkının yaşayışını, 1.Dünya Savaşını ve Osmanlı'nın son zamanlarını konu alan roman bir Türk Klasik Romanıdır.
Çalıkuşu
Çalıkuşu Kitabı Hakkında Genel Bilgi
İlk olarak 1922 yılında yayınlanan roman 5.baskıdan sonra 1939 yılında yazarın gözden geçirmesiyle tekrar basılmıştır. Roman ilk önce “İstanbul Kızı” isminde 4 perdelik piyes olarak çıkmış sonra da Çalıkuşu romanına dönüşmüştür. 1908 – 1918 yıllarındaki savaş halinin, Anadolu halkının sorunlarının, genç bir kızın zor ve uçarı yıllarının ve Osmanlı’nın son yıllarının anlatıldığı bu roman son bölümü hariç Çalıkuşu Feride’nin günlüğüdür. Son bölüm de dışarıdan gözlemci birisinin anlatımıdır.

Roman birçok kere beyazperdeye ve televizyona uyarlanmıştır. İlk olarak 1966 yılında Çalıkuşu ismiyle Osman F. Seden yönetmenliğinde, başrollerinde Türkan Şoray, Kartal Tibet, Parla Şenol, nam-ı diğer Ayşecik Zeynep Değirmencioğlu gibi oyuncuların paylaştığı filmdir.

Sonra 1986 yılında tekrar ismiyle Osman F. Seden yönetmenliğinde bu sefer mini TV dizisi olarak yayınlanır. Başrollerinde Aydan Şener, Kenan Kalav ve Munise rolünde Mine Çayıroğlu vardır.

En son olarak 2013 yılında ismiyle Çağan Irmak ve Doğan Ümit Karaca yönetmenliğinde Tv dizisi olarak çekilmiştir. Uçarı Feride rolünde Fahriye Evcen ve Kamran rolünde Burak Özçivit oynamıştır.

Çalıkuşu Kitabının Konusu
Roman genç bir kızın aile, aşk ve iş yaşamı çevresinde dönerken 1908 ve 1918 yılları arasındaki dönemlere de tanıklık eder. Savaş yılları, eğitim sistemi, genç ve güzel bir kızın yaşadığı zorluklar ve Osmanlı’nın son ve zor yıllarını gözler önüne serer.

Çalıkuşu Kitabının Özeti
Feride küçük yaşta annesini kaybeder ve İstanbul’da teyzesi ile yaşamaya başlar. Son derece yaramaz, hareketli ve söz dinlemez bir kızdır. Okulda bütün arkadaşlarından farklıdır ve onlarla oynamaktansa ağaçlara tırmanır, dallar arasında gezinir. Bu hareketleri sonucu öğretmeni ona “Çalıkuşu” ismini vermiştir.

Fransız mektebinde gayet iyi bir eğitim almıştır Feride ve tam bir İstanbul hanımefendisidir. Öğretmenlik için gittiği her yerde bu zarifliği, farklılığı ve güzelliği dikkatleri çekecektir. Dedikodulardan ve düşmanlarından rahat olamayacaktır.

Feride İstanbul’a geldikten sonra başka bir teyzesinin oğlu Kamran ile tanışır ve ona aşık olur. Hiç kimseyi önemsemeyen Feride Kamran’a karşı hep çekingendir. Kamran da Feride’yi sevmektedir ve bir çok kaçıp kovalama sonunda Kamran Feride’ye evlenme teklisi eder ve Feride de kabul eder. Fakat buna rağmen yine de ondan çekinmektedir. Yine de Kamran’dan kaçar. Fakat evlenmelerine çok kısa bir zaman kaldığı bir zamanda Kamran’ın çalışmak için gittiği Avrupa’da başka bir sevdiği olduğunu öğrenir, kendisini aldatmış olduğunu öğrenir ve evi terkeder.

Anadolu’ya gidip öğretmen olmaya karar verir ve onun saf ve hevesli halinden yararlanılarak yolu bile olmayan Bursa’nın Zeyniler köyündeki ahırdan bozma bir okula gönderilir. Feride buraya zamanla alışır ve sever. Öğrencilerle de çok iyi anlaşmaktadır. Fakat sınıfındaki Munise isimli çocuğun zor aile şartları yüzünden ona sığınmasından sonra babasından izin alarak Munise’yi evlatlık edinir ve artık yanından ayırmayacaktır. Okul müfettiş tarafından eğitime uygun değil gerekçesiyle kapatılır.

Feride öğretmenlik yaparken aynı zamanda kendini de tanımaya başlamıştır. Uçarı çalıkuşu Feride şimdi sorumlulukları olan, sevilen sayılan bir öğretmendir. Hem kendini hem hayatı öğrenirken tüm zorluklarla tek başına mücadele eder.

Zeyniler köyündeki okul kapatıldıktan sonra başka bir yere tayinini aldırmak için Milli Eğitim Müdürlüğü’ne gider. Orada bir okul arkadaşını görüp Fransızca konuşunca Kız Öğretmen okuluna Fransızca öğretmeni olarak gönderirler. Bu okulda da güzelliği ve zarafeti yüzünden çok dikkat çeker ve adı aynı okuldaki öğretmen arkadaşıyla aşk dedikodusunda çıkınca buradan da ayrılır.

Sonrasında İzmir’de özel ders verir. Oradan da Kuşadası’nda bir okula geçiş yapar. Savaşın en yoğun olduğu o zamanlar okulu hastaneye çevrilir. Orada Zeyniler Köyünde tanıştığı doktor Hayrullah beyle tekrar karşılaşır ve başka bir okula geçmektense orada kalıp hemşirelik yapmaya ikna olur. Bu arada da Munise hastalanır ve hayatını kaybeder. Bundan çok etkilenen Feride’yi doktor Hayrullah bey yanına alır ve dedikoduları önlemek için onunla evlenir.

Bu arada doktor Feride’nin günlüğünü okur ve Kamran’ı öğrenir. Artık ölüm döşeğindeyken Feride’ye Kamran’a ulaştırması için bir mektup verir. Feride doktorun son isteğini yerine getirecektir. Ve İstanbul’a giden Feride, evlenmiş ve sonra eşini kaybetmiş Kamran’ı görür ve mektubu ona verir. Mektupta Feride’nin hep onu sevdiği yazmaktadır. Ve Kamran da Feride’yi hep sevmiştir.

Kamran Feride’yi ikinci kez kaybetmek istemez. Ve bu seferki gelişinde hiç gitmemesi için bütün ailece bir oyun oynarlar Feride’ye. Feride’nin ayrılma zamanı gelmiştir. Kapıya gelen araba ile yola çıkacaktır fakat arabanın içinden Kamran çıkar ve Feride’yi tatlı sert bir şekilde alıkoyarak evlilik için kaçırır. Feride de bütün itirazlarını sıralar ama o da bunu yıllardır istediği için razı olur ve yıllar önce kaybettiği mutluluğu en sonunda yakalamış olur.
Çalıkuşu kitabı En sürükleyici kitaplar listesinde yer almaktadır.

Çalıkuşu - s41

-Ama sen de çok oluyorsun... Sen aşağı gelmek istemezsen ben yukarı çıkmayı bilirim. (Büşra G.)

Semih Oktay

@semih-oktay

162 8.9
Puan: 8
ÇALIKUŞU

Roman;Reşat Nuri Güntekin

Kitabı bir arkadaşımdan ödünç almıştım:İbrahim K.kaya'dan.

Hep merak edegeldiğim fakat işte bu günlere kadar okuyamadığım bir romandı 'Çalıkuşu'.Bizdendi kitap;tanıdık-bildik idi ve ne zaman olsa okurdum;nasıl olsa okurdum.Kolaydı canım Çalıkuşu romanını okumak!..

İbrahim arkadaşım ile öğretmen olan eşi evlerine çağırmışlardı beni ve eşimi...Bu,bir akşam yemeği çağrısı idi aynı zamanda;karımla icabet etmiştik.Yemeğimizi yedik,çaylarımızı içiyorken konu kitaplara geldi.Ev sahibesi öğretmen hanım seviyordu okumayı ve epeyce kitabı vardı;üstelik "Eşe-dosta dağıtırım kitaplarımı,armağan ederim,ödünç veririm." diyordu.İşte bu akşam yemeği sofrasından kalkarken diş kirası olarak dört ayrı kitap kabul etmiştim.

"Çalıkuşu" tanınmış,meşhur,önemli bir romanımız;evet.Feride Öğretmenimiz romanın başlığından daha ziyade tanınan bir roman kahramanıdır günümüzde.Belki de romanın kıymeti,kahramanının isminin romanın ismiyle hatırlanmasından ileri gelmektedir...

Ve talihin cilvesine bakın:Feride Öğretmenin hayatını anlatan bu kitabı bir öğretmenin elinden ödünç alarak okumak nasip oldu bana.Buradan arkadaşım İbrahim K.kaya'ya az buçuk teşekkür ediyorum,eşi öğretmen hanımefendiye çok teşekkür ediyorum!

Pazar,2 Nisan 2006
1416 karakter
1 beğen · 0 yorum · kitap inceleme

Sinan Ateş

@sinnates

162 8.9
Puan: 10
Ah zamene aşkları ve hayat...
Bundan bir kaç sene evvel çalıkuşu nun dizisi vardı evdekilere takılıp izliyordum ara ara ama keşke izlemeseysim. O çalıkuşu ile bunun arasında gezegenler kadar fark var kitabın ilk bir kaç sayfası o diziyle uyar gibi oluyordu ama yok abi kitabı katletmişler ama kitabın sonlarına doğru 86 yapım kitabın ilk dizi versiyonuna tesadüf ettim kitapta ne yazıyorsa o tarihteki diziyle oldukça benzerlik gösteriyor o çalıkuşu çok hoştu. (Birde o zamanlarda ki harbi dizi imiş 7 bölüm 40-50 dakika süper simdikiler gibi 2 saat bilmem kaç bölüm değil ,eskiler iyimiş ) neyse çok gevezelik ettim kitabın başları çok iyi gidiyordu ta ki Kâmran a kadar sinir şey... Benim kitapta asıl dikkat ettiğim ilgilendiğim kısım Feride ile Kâmran ın aşk hikâyesinden ziyade bir genç kızın Anadolu da ki mücadelesi.. O zamanın şartlarıyla kadın öğretmen hatta daha vahimi bekar bir kadın öğretmenin aslında kadın olmanın zorluğu.. Kitapta hayatta kalma mücadelesi,aşk uğruna katlanılan zorluklar, dostluklar, kişilerin fesatlığı çok güzel bir şekilde işlenmiş.. Reşat Abi sağolsun bizlere çok güzel ve anlamlı bir eser bırakmış...Bence kütüphanenizde bulunması ve mutlaka okunması gereken bir kitap... :)
1280 karakter
0 beğen · 0 yorum · kitap inceleme

KEMALİST OKUR

@mavicemavinin

162 8.9
Puan: 4
klasik
"klasik" vardır, tam anlamıyla adı gibi klasiktir, okumak için harcadığın emeğe ve zamana değer. "klasik" vardır sadece klasik diye anılır. okumak için harcadığın emeğe ve zamana acırsın. bende harcadığım emeğe ve zamana acıdım.

ne yazık ki bu kitapta klasik diye anılan, boşa zaman kaybı bir kitap. Herşeye rağmen güçlü bir insan kalan bir genç kızın -İdaelist- hikayesi olabilir, dili sürükleyici olabilir, ihanetle yarım kalmış basit bir aşk hikayesi olabilir, nasıl desem bir yorumda görmüştüm ergenlere hitap edebilir. ama ben beğenmedim. o yorumu yapan her kimse doğruyu söylemiş.

Beklediğim gibi çıkmadı. abartıldığı kadar da yok... kitabın arka yüzünde bahsedildiği gibi "önceleri her gittiği yerde kurtuluş savaşı'nın etkileri görülür." cümlesi sizi aldatmasın. sakın bu romanı, milli mücadele romanı sanmayın. milli mücadele soslu aşk romanı isteyen, halide edib adıvar'ın ateşten gömlek adlı romanını okuyabilir.

eleştirim biraz ağır ve sert oldu :D eserin fanları bana kızmasın, ben sonuçta düşüncelerimi belirttim.
1145 karakter
3 beğen · 0 yorum · kitap inceleme

Miray Ergen

@mirayyy

162 8.9
Puan: 10
Yaşadığımız şu zamanlarda kitap okurlarının çoğu aşk kitaplarını tercih etmekte.Artık okurlar kitap yazarından çok içeriğine , dilinden çok içerisinde aşk var mı diye bakıyorlar.Bu yüzdende kitap sektöründe birçok kitap ama sayılı eser var.Fakat bazı kitaplar var ki yerini asla kaybetmeden hala ilk günkü duygusuyla geliyor karşımıza.İşte bu kitaplardan biride ÇALIKUŞU'dur.Benim hayatımda okuduğum en güzel kitaplardan biri çalıkuşu.Aşk, çocukluk,sadakat,ihanet ve sonsuz cesaret içeren bu başyapıtı okumanızı tavsiye ediyorum.Aslında bu ki,taba inceleme yazmak o kadar komik ki benim için şuan yüzümde küçük bir mahçubiyetle bu yazıları yazıyorum.Çünkü bu kitap kendini kanıtlamış ve Reşat Nuri GÜLTEKİNİN kaleminden çıkmış.Yazıma şunuda eklemek isterim.KİTAPLARDA YAZILAN AŞKA İMRENMEYİN,ONU YAZAN AKLA İMRENİN.ÇÜNKÜ O AŞKI YAZAR ORTAYA KOYAN.FAKAT FARKINDA OLMADIĞIMIZ BİR DURUMDA ŞU Kİ BİZİM HAYATIMIZI KALEME ALAN EN BÜYÜK YAZAR.... ♥ 
1047 karakter
0 beğen · 0 yorum · kitap inceleme

Eyyubi

@eyyubi

162 8.9
Puan: 10
"SEVDALILAR ASİL VE DE YÜREKLİ"
İlk cümlem şu olacak : Ne desem az !
Şimdi de dilim döndüğünce bu muhteşem kitap hakkındaki hissiyatımı dile dökmeye çalışacağım. Teknik olarak da mükemmel fakat asıl başarısı her cümlesiyle insanin ruhunda dalgalanmalar, yer yer fırtınalar oluşturması.
Böyle kitapları okumak lazım. Sebep ? Günümüzde "çorak gönüllere ekiliyor sevdalar seher vakitlerinde", aşklarımız sefil, sevgi sözcüklerimizin içi boş. Oysa bir zamanlar böyle olmadığını, böyle olmaması gerekliliğini öyle güzel, öyle saf ifade ediyor ki. Bir süredir böyle hisli bir kitap okumamıştım. Romantizmin pek asil bir örneği.
Son sayfalara kadar ki bölümü Barış Manço'nun "yıllar önce yine bir ağustos akşamı" şarkısı ile o kadar uyumlu ki. Okuyacaklar ve okuyanlar için kesinlikle dinlenmesi gereken bir şarkı. Romanı okuduktan sonra şarkının bende oluşturduğu etki bir kaç kat daha arttı.
Atamın en sevdiği kitaplardan birisi olduğunu not düşmekte de fayda var.
1026 karakter
1 beğen · 0 yorum · kitap inceleme

Çalıkuşu Kitabı Galerisi

Çalıkuşu Çalıkuşu Çalıkuşu Çalıkuşu Çalıkuşu

Betül BLT

@betul-blt

"Sen kurşunla vurulanları hiç işitmedin mi hemşireciğim? Bazıları vurulduklarının farkında bile olamazlar, üç beş adım koşarlar, kaçıp kurtuluyoruz sanırlar. Yara sıcakken acımaz hemşireciğim."
16 beğen · 0 yorum · alıntı

Mâverâ

@mervekaya

Ne arsız gönlüm var benim?
Etrafımdaki insanları ne kadar çabuk seviyorum..
16 beğen · 0 yorum · alıntı

Betül BLT

@betul-blt

"Öyle sanıyorum ki kudret yalnız güzel simaları değil güzel toprakları, güzel denizleri de insana gizli gönül azapları versin diye yaratmış."
12 beğen · 0 yorum · alıntı

Esra Özdemir

@creaturesra

İnsan birini sevmek felaketine uğradı mı esir gibi bir şey oluyor.
9 beğen · 0 yorum · alıntı

Esra Özdemir

@creaturesra

Dünyada, bir parça iyilik edebilmekten daha güzel bir şey olmuyor.
8 beğen · 0 yorum · alıntı
0
Yeni kitabım Çalıkuşu. Bakalım nasıl? @neokur