up
ara

aydın nedir ?

30.12.18
BUKALEMUN

BUKALEMUN

@karacurin

aydın nedir?

“Aydın” kavramı asıl olarak Aydınlanma’nın îcâdı; tâbir “aydınlanmış” (éclarée,
enlightened), aynı zamanda “fikir işçisi” anlamında “entellektüel”; Türkçe’deki terim,
“enlightened” karşılığı “münevver”, sonra “aydın”, Âzerî Türkçesinde “ziyâlı”. “Aydın”
kavramı çok aşırı iddialı, hattâ ukalâca da denebilir; çünkü nûrunu başkasından almıyor,
bu îtibarla, “aydınlanmış, nurlanmış”tan ziyâde, kendisi nûrun kaynağı veya bizzat nur.
Klasik dönemde Batı’daki muâdili “filozof”, bizde – çoğul olmasına karşılık tekil de
kullanılan – “ulemâ”, ayrıca, “hakîm” ve “feylesûf”. Bütün bunların anlatmak istediği,
sıra-üstü kimse; bir bakıma Gasset’nin “özel vasıflardan mahrum, alelâde insan” olarak
vasıflandırdığı – ve prototipi de ilim adamları olan - “kitle-adam”ın[1] tam zıddı. “Tek
işi temelde maddi çıkar arayışı olan ve giderek sistematik bir şekilde tamamen gerçekçi
hale gelerek aslında kendilerinden beklenenden başka bir şey yapmayan insan grubu”,
yâni, “kitleler”, diğer bir nitelendirme ile “eğitimsiz insanlar”dan farklı olarak, “faaliyetleri
temelde pratik amaçların yerine getirilmesine dayanmayan, sanat, bilim veya metafizik
düşünceden zevk alan, kısacası maddi-olmayan avantajlar sağlama peşinde olan ve
dolayısıyla belli bir anlamda “Benim yurdum bu dünya değildir!” diyen Julien Benda,
“okumuş, eğitimli kimseler”i “aydın” (clerc) olarak tanımlarken,[2] Raymond Aron,
“aydın”ı “zekâ meslekleri” olarak tavsîf ettiği zümrenin en tepesine yerleştirir, ama tam
bir tanım veremez".
3 beğen · yorum
02.01.16
Anıl Akkaya

Anıl Akkaya

@anilakaya

aydın nedir?

Dürüst, bağımsız, tutarlı ve özgürce düşünebilen; önyargısız, eleştiriye açık, ölçülü, sorumluluk duygusu gelişmiş, karşı çıkmaktan çekinmeyen ve güzellik duygusu gelişmiş kişi.
0 beğen · yorum