up
ara
Jean Paul Sartre

Jean Paul Sartre

Filozof, Gazeteci, Yazar

Jean Paul Sartre Kimdir?

1905 Paris doğumlu yazar geliştirdiği kendine özgü “Varoluş” felsefesi ile 20. yüzyılda büyük yankı uyandırmış, roman ve oyunları ile görüşlerini geniş kitlelere ulaştırmayı başarmıştır. 1964 Nobel Edebiyat Ödülüne layık görülmüş ancak ödülü geri çevirmiştir.

Jean Paul Sartre Hayatı

• 21 Haziran 1905’te Paris’te varlıklı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babasını henüz 15 aylıkken kaybetmesi üzerinin Sarbonne Üniversitesi’nde Almanca profesörü olan dedesi tarafından yetiştirildi. Bu sayede çok küçük yaşta matematik ve edebiyatla tanıştı.
• Çocukluğunda geçirdiği hastalık sebebiyle sağ gözünde kalıcı görme kaybı ve şaşılık gelişti.
• Paris’te başladığı lise hayatını, annesinin tekrar evlenmesi üzerine üvey babasının yanına taşınarak, La Rochella’da bitirdi.

https://www.resimag.com/

• Eğitimini liseden sonra İsviçre’deki Fribourg Üniversitesi’nde ve Berlin’deki Fransız Enstitüsü’nde sürdürdü.
• Çeşitli liselerde öğretmenlik yaptı ve 1928'de ölene dek hayat arkadaşı olarak kalacak Simone de Beauvoir' la tanıştı.
• 1929 yılında felsefe alanında doktorasını tamamlayarak mezun oldu ve Fransız Ordusu’nda askerliğini yaptı.
• 1931’den itibaren Le Havre, Lion ve Paris'teki okullarda öğretmenlik yaptı. Ego Alışkanlığı(1937) , Bulantı (1937) , Duvar (1940) adlı eserlerini bu yıllarda verdi.
• II. Dünya Savaşı başlayınca Fransız ordusuna meteorolog olarak hizmet vermeye başladı ve 1940 yılında Almanlar tarafından yakalanarak 9 ay esir düştü. Ardından sağlık durumunun iyi olmaması sebebi ile serbest bırakıldı ve Direniş hareketine katıldı.

https://www.resimag.com/

• Sinekler adlı oyun ve Sartre’ın kendi felsefesini açıkladığı Varlık ve Hiçlik kitabı bu dönemde yazıldı. (1943)
• 1945’te öğretmenliği bırakarak Les Temps Modernes adlı edebi-politik dergiyi çıkardı .
• 1964 yılında kendisine verilen Nobel Edebiyat Ödülü’nü, yapıtlarına ve politikasına zarar verebileceği gerekçesi ile resmi ödülleri her zaman reddettiğini belirterek geri çevirdi.
• Son yıllarında gözlerindeki rahatsızlık iyice ilerledi ve sonunda görme yetisini yitirdi . Bundan sonraki çalışmaları Simone de Beauvoir tarafından yazıya geçirildi.
• 1980 yılında , 74 yaşındayken öldü ve 25.000 kişinin katıldığı bir cenaze töreni ile defnedildi.

https://www.resimag.com/

Felsefesi

Sartre’ın Varoluş felsefesi Marks, Hussrl ve Heidegger gibi düşünürlürden etkilenmiştir. 20. Yüzyılda Camus ile birlikte varoluşçuluğun yeniden şekillenmesini ve popülerite kazanmasını sağlamışlardır. Sartre’a göre “Varoluş özden önce gelir”. Yani insan kendi özünü kendi yaratır, varoluşundan itibaren kendi seçimleriyle kendi “öz”.ünü kendi oluşturur. Bu sebeple “insan özgür olmaya mahkum"dur.


Editörün Notları


https://www.resimag.com/

Görünüş Üzerine
Sartre öğrencilik yıllarında kısa boylu, zengin giyimli,çelimsiz ve kurbağa suratlı olarak anılmış, sivilceli yüzü ve kalın camlı gözlükleriyle dikkat çekmiştir. Bulantı adlı eserinde Roquentin karakteri ile fikirlerinin yansımasına çokça yer vermiştir. Roquentin dış dünyaya aynı zamanda kendi bedenine karşı bir “bulantı” duyar ve aynaya baktığında şöyle düşünür. “ Yüzümün yansısı bu. Yapacak işim olmadığı günlerde onu seyreder dururum. Gördüğüm bu yüzden, hiçbir şey anlamıyorum. Başkalarının yüzleri bir anlam taşıyor. Benimki öyle değil. Güzel mi yoksa çirkin mi, bunu bile söyleyemem. Çirkin galiba. Çünkü böyle olduğunu söylediler. Bana dokunan bu değil. Yüzüme böyle nitelikler verilebilmesine şaşırıyorum aslında. Bir toprak parçasına ya da bir kayaya güzel ya da çirkin demek gibi bir şey bu.

https://www.resimag.com/

Simone de Beauvoir ile İlişkisi
Beauvoir düzgün fiziği ve alımlı yüzü ile dikkat çekici bir kadındır. Bir gün, konuştuğu anda girdiği ortamın ilgi kaynağı olan bu adam ile tanışır. Birlikte felsefi sohbetler eder, yürüyüşlere çıkarlar. Bağlanmaya müsaade etmeyen “açık” bir ilişki yaşarlar. Tanıştıkları andan itibaren hiçbir zaman birbirlerine hayatlarını adamaz ancak aralarına mesafeler girse de bağlarını hiç koparmazlar.. Sartre görme yetisini kaybettikten sonra Beauvoir ona kitaplar okumuş ve yazacaklarını kayda geçirmiştir.Sartre’ın ölümünden 6 yıl sonra hayata gözlerini yuman Simone de Beauvoir , Paris’teki Montparnasse Mezarlığı’na Jean Paul Satre’ın yanı başına defnedilmiştir.

https://www.resimag.com/
Zehra Nur Azeri

Zehra Nur Azeri

@zehranurazeri

Yapayalnızım, ama bir kente yürüyen ordu gibiyim.
ataç ikon Bulantı
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 yorum
Fâtıma

Fâtıma

@yitiktheology

''Dünyanın yansıtılması acaba insanın amansız bir tablosunu yapmak mı demektir? Elbette, öyle demektir. Çürük bir toprağa temel atmaktan çekiniriz: Descartes bozulmaz bir kesinliğe varmak için kuşku gösterir, ancak bu amaçla toprağın altını üstüne getirirdi. Onun gibi Sartre da yaşamamıza bir dayanak bulup bulamayacağımızı öğrenmemiz için bütün umutsuzluk nedenlerini önümüze serer, hepsini inceden inceye gözden geçirir.''
ataç ikon Varoluşçuluk
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 yorum
Fâtıma

Fâtıma

@yitiktheology

''Dünyada, insan da «hiç için» var olmuşlardır; «fazladan» var olmuşlardır.''
ataç ikon Varoluşçuluk
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 yorum
Fâtıma

Fâtıma

@yitiktheology

''Peki ama, bu saçma, bu biçimsiz, bu ahlâk dışı, bu yakamızı bırakmayan gerçeklik karşısında göstere bileceğimiz tek davranış bulantı mı, tiksinti mi olmalıdır? İğrenmekten öte bir şey yapamaz mıyız?''
ataç ikon Varoluşçuluk
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 yorum
Fâtıma

Fâtıma

@yitiktheology

''Ezgi zorunluluk biçiminde var olur. Ezginin kendisi zorunluluktur,
gerekirliktir. Peki, insan da onun gibi varlaşamaz mı? Zorunsuzluktan, boşluktan uzak şeyler —kitaplar, tablolar— yaratarak varlaşamaz mı?''
ataç ikon Varoluşçuluk
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 yorum
Fâtıma

Fâtıma

@yitiktheology

''Hayat «umutsuzluğun öbür yanında başlar»''
ataç ikon Varoluşçuluk
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 yorum
ruh-u revan.🦋

ruh-u revan.🦋

@the

Sartre.? paylaşım fotoğrafı
Sartre.?
"İnsanın kendini bulduğu an, tüm ümidini yitirdiği andır; çünkü o zaman ancak kendine güvenebileceğini bilir."
Jean Paul Sartre
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 yorum
ilkan

ilkan

@ilkann

Varolmak susamadan içmek gibi bir şeydir...
Jean Paul Sartre
Jean Paul Sartre
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 yorum
FEBİHÂ

FEBİHÂ

@kadimcumleivecize

Şimdi kimseyi düşünmüyorum, sözcükleri bulmak için bile çabalamıyorum. paylaşım fotoğrafı
"Şimdi kimseyi düşünmüyorum, sözcükleri bulmak için bile çabalamıyorum."
Sartre'nin deyişiyle “Picasso, kibrit kutusundan, şeklini bozmaksızın bir yarasa yapmaya çalışıyordu."

Niçin..?

Çünkü tabiat, iki zıddı bir araya getirmekten acizdir.

İşte insan tabiatın bu acizliğine tahammül etmek istemiyor…

*Kör bir insanın sağır bir insana çok güzelsin demesi gibi bir durum. Ve buna tahammül edilmiyor.
Jean Paul Sartre
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 yorum
FEBİHÂ

FEBİHÂ

@kadimcumleivecize

Geçmiş silinmekle kalmıyor, silindiği de unutuluyor, sonunda yalan gerçek olup çıkıyordu. paylaşım fotoğrafı
"Geçmiş silinmekle kalmıyor, silindiği de unutuluyor, sonunda yalan gerçek olup çıkıyordu."
Kişioğlu hikayecilikten kurtulamaz, kendi hikayeleri ve başkalarının hikayeleri arasında yaşar...

Başına gelen her şeyi hikayeler içinden görür.

Hayatını sanki anlatıyormuş gibi yaşamaya çalışır ,

Ama ya yaşamayı ya da anlatmayı seçmek gerek…



*Büyümek için büyümek, bir kanser hücresinin ideolojisi olduğunu okumuştum.*
Jean Paul Sartre
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 yorum
Enes

Enes

@cortazar

Jean Paul Sartre ve Nobel Ödülü paylaşım fotoğrafı
Jean Paul Sartre ve Nobel Ödülü
Jean Paul Sartre, 22 Ekim 1964'te Nobel Ödülü'nü reddeden ilk kişi olmuştu...

Jean Paul Sartre'ın "Les mots" (sözcükler) adlı yapıtıyla kendisine layık görülen nobel ödülünü reddetme nedenleri:

1- Kendi aşırı özgürlükçü felsefesiyle örtüşmediği için. Zira Sartre'a göre bir grubun (jüri) çıkıp da bir yazara ödül vermesi yazarın ödül alabilmek için jüriye göre yazması anlamına geliyordu ki bu da yazarın özgürlüğünün kısıtlanması demekti, bu onun felsefesine tersti.
2- İsveç' te toplanan jüri yetersizdi.
3- Sartre gelecekte bir yazardan ziyade bir filozof olarak anılmak istiyordu verilen ödül ise edebiyat alanındaydı.
Üstad şöyle bir gerekçe de sunmuştur kendi ağzından:
“ Ben eserimi yaratırken yeterince ödül aldım. Nobel bana bir şey katmaz, tam aksine beni aşağıya çeker. Nobel ödülü, tanınma peşinde olanlar içindir. Ben yaptığım her şeyi severek yaptım, en güzel ödül buydu.”...

Konuyla ilgili olarak: " bir yazar kendisinin kurumsallaşmaması için ödül de reddebilmelidir." şeklinde bir açıklama yapmıştı... Yine bu konuyla ilgili gazetecilerin bir gün Sartre'in yayıncısına sorduklari soru üzerine yayıncının " Sartre için Nobel Ödülü ile bir kilo patates aynı değerdedir. " lafı her şeyi açıklamaktadır. Sartre ödüllden daha değerli bir isimdir ve yayıncısının belirttiği üzre buna da hakkı vardır.
Karizmayi çizdirmiş olan Swedish Academy, Sartre'nin sonradan arayıp " Bir milyon doları istediği " yolunda söylentiler yayarak dimağlardaki olumlu Sartre intibasını zedeleme uğraşı içerisine girmiştir. Ama sonuçsuz kalmıştır...
Jean Paul Sartre
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
4 yorum
kader.cmln (@naturmort)
Sartre yi canlıya taşıyıp herkesin okumasını, karakterindeki özveriyi görsünler istiyorum fakat ne desem ya eksik ya da fazla abartılı oluyordu bende kendimi açıklayayım dedim:)
12.11.18 beğen 2 cevap
Gülşah Sönmez (@gulsahsonmez)
Güzel bilgi. Bilmiyordum, öğrenmiş oldum sayenizde. Teşekkür ediyorum paylaşım için @cortazar.
12.11.18 beğen 1 cevap
FEBİHÂ

FEBİHÂ

@kadimcumleivecize

... paylaşım fotoğrafı
...
İnsanın arkasında inkâr edemeyeceği bir geçmiş vardır, inkâr etseniz bile, büsbütün inkâr edemezsiniz; çünkü o kendi iskeletiniz gibi sizin içinizdedir...
Jean Paul Sartre
ünlüye puan vermedi, inceleme eklemedi.
0 yorum
Sence kaç puan almalı?
6.2
11 oy
0
SAYFA EDİTÖRÜ
Jean Paul Sartre sayfasının içeriği Emel Kırıkçu isimli üyenin katkılarıyla oluşturulmuştur.