up
ara
Tezer Özlü

Tezer Özlü

Yazar

Tezer Özlü Kimdir?

9 Eylül 1943'te Kütahya'nın Simav ilçesinde dünyaya gözlerini açması, 18 Şubat 1986'da dünyaya gözlerini yummasıyla birlikte "hiçbir yerli"dir, kendisini ait hissettiği bir memleketi yoktur.

Tezer Özlü Hayatı

Anadolu'da doğmasına rağmen kendini hiçbir yere ait hissetmeyip köklerini aramayan Tezer Özlü, 1963'te, 20 yaşında, otostopla Avrupa'yı gezen, gözlemlerini yazın hayatı için malzemeye dönüştüren, yirmili yaşlarında psikiyatri kliniklerinde manik depresif teşhisiyle vakit geçirmek zorunda kalmış bir insan/kadın/yazardır.

Demir Özlü (abisi, yazar) ve Sezer Duru (ablası, çevirmen, Orhan Duru'nun eşi), yazın dünyasındaki kan bağı olan yakınlarıdır Tezer Özlü'nün.

İstanbul'da Avusturya Kız Lisesi'nde öğrenim görmüş olan Özlü, soyadını üç kez değiştirir (Tezer Sümer, Tezer Kıral, Tezer Marti). 1964'te tiyatrocu ve yazar Güner Sümer ile evlenip Ankara'ya yerleşir fakat onunla mutlu olamayıp ayrılır, tekrar İstanbul'a yerleşir. Sonraki yıllarda Erden Kıral ile evliliğinden, adını Deniz Gezmiş'e olan sevgisi sebebiyle verdiği, kızı "Deniz" dünyaya gelir. Sevse de ayrılır Erden Kıral' dan ve 1981'de Berlin'e gider.

"Yolda" Filmi

Erden Kıral ve Yılmaz Güney'in "Yol" filmini çektiği yılların anlatıldığı "Yolda" filminde canlandırılır Tezer, Yelda Reynaud tarafından. 1984'te Hans Peter Marti ile evlenir ve Almanya/Zürih'e yerleşir.

https://www.resimag.com/7a28492f.jpeg

Yazın dünyasına bıraktığı eserlerin içinde en samimi anlatımlar, mektup dili samimiyeti sebebiyle "Tezer Özlü'den Leyla Erbil'e Mektuplar" isimli kitaptadır. Bu kitabında son evliliğiyle ilgili Hans Peter için söylediği şöyle bir ifadesi yer alıyor; "Hiçbir şeye tamamlanmış gözüyle bakmıyor. Açık her şeye, ne iyi değil mi?" 22 Mayıs 1984

Yazışını "Yeryüzüne dayanabilmek için" ifadesiyle sebepleyen Tezer'in, Çocukluğun Soğuk Geceleri, Yaşamın Ucuna Yolculuk(Bir İntiharın İzinde) ve hayatını kaybedişinden sonra Leylâ Erbil'in düzenleyip bizlere sunduğu Tezer Özlü'den Leylâ Erbil'e Mektuplar en bilinen yazın miraslarıdır.

Tezer Özlü'nün, peşine takıldığı/seçtiği, intiharla yaşamını değiştirmiş yazarların ruh dünyasına eğilimliliği sebebiyle, intihar etmiş olabileceği, intiharın yakıştırıldığı bir yazar olduğu düşünülse de göğüs kanseri sebebiyle maddesel dünyasını kaybetmiştir.

Eserleri/Düşünsel Ruh Parçaları

Eserlerinin üçü Tezer hayatta iken yayımlanabilmiştir(Eski Bahçe, Çocukluğun Soğuk Geceleri, Yaşamın Ucuna Yolculuk).

Eserlerinde; günlük yaşamın mecburiyetleri ve aksaklıkları üzerinden keskin bir dille sistem eleştirisi yapar. Yazılarında, kendi hayatını doğrudan yansıtması dışında kurgusal durumlar da mevcuttur.

https://www.resimag.com/30eb368d.jpeg

Tezer Özlü'nün Eserleri


1. Eski Bahçe (1978, Öykü); 1963'ten itibaren dergilerde yayımlanan öykülerinden oluşur. Dünyasını değiştirmesi ardından 1987'de diğer birkaç öyküsüyle birlikte Eski Bahçe-Eski Sevgi adıyla basılmıştır.

2. Çocukluğun Soğuk Geceleri (1980, Roman); Tezer, "Dünyanın bize yaşatılandan, öğretilenden daha başka olduğunu seziyorum." ifadesiyle çocukluğunun uyanış çığlıklarının yetişkinliğe geçişine yansımalarını sergiliyor bu ilk romanında. Bir de, "Onların dünyasında iniş çıkışlar bu denli büyük değil. Onların dünyasında coşku delilik derecesine varmıyor. Onların dünyasında bunalım ölüm korkusuna, belki de ölüm isteğine dönüşmüyor. Onlar yemek yemeyi her zaman seviyor. Düzenli yemek yiyiyorlar. Duygusal coşkular yemek gibi beslemiyor onları. Onlar işlerine inanmış. Onlar 'başkaldırmayı' savunurken belli bir düzenin akışındaki yerlerini korumaya çalışıyorlar. Onlar, dolmuşa biner gibi evlenip iner gibi boşanmıyor." sözleriyle "ben/benim gibiler" ve "onlar" sınıflandırmasını belirginleştiriyor. Sesini yükseltmesinin pek bir çare olmadığı, üzerine karabasan çökmüş bir çocuk gibi inlese de inlemelerini ancak kendisinin bilebileceği o çocukluğunun soğuk gecelerini dillendiriyor, soğuk, katı, o yıllardan kurtulmuş bir üslupla.

3. Yaşamın Ucuna Yolculuk (Bir İntiharın İzinde, 1983, Roman); Marburg Yazın Ödülü'nü kazanan kitabıdır. 1983'te Almanca olarak, sonrasında kendi çevirisiyle 1984'te Türkçe olarak yayımlanan, ikinci romanıdır. "Tren raylarını severim, bağımsızlığı, gidebilmeyi, kalmak zorunda olmamayı, uymak zorunda olmamayı anımsatır." ifadeleri yolculuk hasretine/sevgisine dair iç çekişleridir Tezer'in. Tren rayları onu, ruh kımıldanışlarını kendine yakın bulduğu üç yazarın mekânına ulaştırır; Franz Kafka, İtalo Svevo, Cesare Pavese. Üçünün ortak noktası bunalım-yaşamı yaşanılır değerde bulmama- kelimelerle yaşama üçgeninde yaşayıp intihar ederek yaşamlarını sonlandırmalarıdır.

Tezer; otel odaları, sessizlikte ufka dalışı ve fiziksel ortamının getirilerini paylaştığı bir "son eser" vermiştir bu kitabıyla. Kısa ve yoğun cümlelerinin, doluluk eşiğini atlayıp geçtiği bir eserdir. "Son"un sonrasıdır bu eseri Tezer'in. "Aynı dili konuşan iki kişi yok." Ne de güzel anlatmış bu kısalıkta bir cümle ile, hasreti çekilen yoğun ve gerçek iletişimin çoğu durumdaki mümkünsüzlüğünü.

4. Kalanlar (1995, Deneme); Günce ve anlatılarından oluşan, ablası Sezer Duru tarafından Almancadan Türkçeye çevrilen bu kitapta Tezer "İnsanın kendi dünyası dışında yaşayacağı bir dünya yoktur." diyor, gün geçtikçe insanın daha da derinden duyduğu/düşündüğü bir gerçeği vurgulayarak.

5. Zaman Dışı Yaşam (1993, Senaryo); Tezer'in senaryosu öncelikle yayımlanmamış, ancak 1993'te basılabilmiştir.

6. Tezer Özlü'den Leylâ Erbil'e Mektuplar (Anı, Mektup, 1995); Tezer'in gidişinden yıllar sonra dostu Leylâ Erbil tarafından düzenlenip yayımlanmıştır. Tezer'in dilinin en samimi/çıplak hali mevcuttur bu mektuplarda. Tezer, Berlin'den İstanbul'a yazıyor mektuplarını. Şunları şunları diyor, diyor ki: "... Ancak konulu bir şey anlatmak istemiyorum. Konu o kadar çok ki, çevresine bakan binlerce konuyu görür, görsün. Ünlü ve aktüel olmak da istemiyorum. Ama gene küçük bir kitap yaparsam, okuyana bir şey versin, içini dalgalandırsın, onu huzursuz etsin istiyorum..." Berlin, 21 Haziran 1982

Var olan sistem içerisinde bedbaht olanlara yeni ufuklar açan , henüz bedbaht olmayanları da bedbahtlığa davet eden eserlerinden birisidir, amaçlanan dalgalanmalar eleştiri yolunda birer araçtır aslında.

7. Her Şeyin Sonundayım (Anı, Mektup, 2010); Tezer'in, yazar arkadaşı Ferit Edgü ile mektuplaşmalarından oluşur. Bu mektuplarda bunalımlı ve aklın sınırlarını zorlayan ifadeleri yer almaktadır Tezer'in.

8. Yeryüzüne Dayanabilmek İçin (Anlatı, 2013); Ablası Sezer Duru tarafından yayıma hazırlanan, Tezer'in yurtdışındayken Türkiye'deki dergilerde, sinema, tiyatro, edebiyatla ilgili yazdığı yazılardan oluşan bir kitaptır.
-Neden yazılır?
- Dünya acılı olduğu için, duygular taştığı için yazılır.
-... yeryüzüne dayanabilmek için.

Tezer Özlü'nün Metinlerinde "Anne" Neden Yok?

Anne ve babası akrabadır, Tezer, kadını yok sayan bir dönemi anlattığı için kadının yok sayıldığı hallerden bahsetmiştir.

Tezer Özlü Feminist midir? Feminist kadın yazarlar arasında bahsedilebilir mi?

"Tezer için insan önemlidir. Kadın, erkek diye bir ayrım yoktur." Sezer Duru
"Bildiğimiz anlamda feminist değildi, hatta 'izm'lerin hiçbirine sığabilecek bir kadın da değildi." Ayda Özlü Çevik
Uğur Altay

Uğur Altay

@uguraltay44

Tezer Özlü' nün kitaplarında kurduğu cümleler çoğunlukla melankolik, karamsar bir anlam içerir. Bu yönünü sevmem fakat o cümleleri kurarken öyle kelimeler seçer ki insanın ruhunu bedeninden çekip alıverir. Tıpkı bir dişi azrail gibi. Kendisini duygulu anlarda okumak iyi bir seçim değildir hatta duygusuz anlarda okumak bile bir o kadar tehlikelidir çünkü etkilenmemek mümkün değildir. Bende güzel bir hatırası da vardır Tezer ablamın, bisikletle yaptığım Trakya yolculuğum sırasında tüm kitaplarını okumuş, o yolculukta aldığım keyfi iki katına, yalnız yaptığım yolculukta yaşadığım yalnızlık duygusunu 40 katına çıkarmıştım. Sonrasında bu kitapları en olmayacak insana, üniversite hocama hediye etmiştim. Şunu da itiraf ediyim, Tezer Özlü' ye tam anlamıyla aşığım.
Tezer Özlü
5.5 (2 oy)
beğen · 0 yorum
Ajuez

Ajuez

@orlic

Kafka ve Pavese’in izlerini taşıyan eserlerinde genellikle varoluş ve yabancılaşma temalarını işleyen Özlü, Türkiye ve yurt dışındaki yaşamında çeşitli defalar intiharı denemiş ve psikiyatrik tedavi görmüştür. Göğüs kanseri nedeniyle yaşama veda eden Özlü, intiharın kıyısında dolaşan ruh hali ile bilinir. Özlü, bu özeliğini kitaplarına da taşıdığı için bu listede yer almaktadır.

“Yaşamın Ucuna Yolculuk” adlı romanında şöyle der: “Bir yüksekliğin, bir başıma olduğum bir yüksekliğin en ucundayım. İnemiyorum. Yaşayamıyorum. Ölemiyorum.”
Tezer Özlü
5.5 (2 oy)
beğen · 0 yorum
Şule

Şule

@kendimenotlar

Şimdi neden bu kadar çok sevdiğimi anladım, çünkü kendim ölmüştüm ve yalnızca başkalarının canlılığını algılayabiliyordum.
ataç ikon Kalanlar
8.7 (103 oy)
0 yorum
Şule

Şule

@kendimenotlar

Kalanlar
Sıska bedenimden deriler sarktığında izin isteyeceğim. Ölmek için köyüme döneceğim, diyeceğim. Burada ölemez misin, diyecek. Burada ölecek yer yok, diyeceğim. Sonra siz beni yakarsınız. Ya küller arasında uyanıp, gövdemi arayıp, yalnız külleri görürsem? Oysa toprak içinde bir süre daha kollarım, bacaklarım ve tüm bedenimle birlikte olabileceğim. Belki ölüme alışana dek. Ölüm içinde ölümü unutana dek.
ataç ikon Kalanlar
8.7 (103 oy)
0 yorum
Şule

Şule

@kendimenotlar

Artık bizim yaşamımızda hiçbir düzen kendini savunamaz. Bu her yaşımızda kanımızı emen, bizi tüm duygu ve yaşamlarımızı ölümü istercesine yaşamakta olduğumuza inandıran hiçbir düzen kendini savunamaz.
ataç ikon Kalanlar
8.7 (103 oy)
0 yorum
Şule

Şule

@kendimenotlar

Haykırmak istediğim çok şey var. Büyük kayıplar yıkacak değil bizi. Açıkça birbirimizle konuşamıyorsak ben ağlamak, bağırarak ağlamak için bahçenin yeşillikleri gerisindeki odama geçiriyorsam, biliyor musun, ne güzel ağıtlar içinde uyuyakalmak?
ataç ikon Kalanlar
8.7 (103 oy)
0 yorum
Buğlem Öner

Buğlem Öner

@buglemoner07

Yeryüzünün gözyaşları sonsuzdur. Biri ağlamaya başladığında bir başka yerde bir başkasının gözyaşları diner. Yeryüzünün öyküleri sonsuzdur. Biri anlatmayı bitirdiğinde bir başka yerde bir başkası anlatmaya başlar. Yeryüzünün intiharları sonsuzdur. Biri bir yerde intihar ettiğinde bir başkası intihar etmeye hazırlaniyordur. Biri ölmeye başladığında bir başka yerde yasama basliyordur diğeri.
0 yorum
Buğlem Öner

Buğlem Öner

@buglemoner07

Insanları öldüren kader, onları görebilmemiz ve gözlerimizi bu cesetlerle doldurabilmemiz için bizi de sorumlu kılıyor. Korku, alışılagelmiş korku, kaçış değil. Insan, gerçeği kavradığı için utanıyor- işte gerçek önümüzde: Her ceset sen, ben ya da biz olabiliriz. Arada hiç fark yok. Eğer yasıyorsak, bunu bir başkasının kirletilmiş cesedine borçluyuz. Bu nedenle her savaş bir iç savaştır. Her şehit, yasayan canlıya benzer ve ondan ölümünün hesabını sorar.
0 yorum
Gölge

Gölge

@golge2010

Tezer Özlü paylaşım fotoğrafı
“İnsanların gündelik hırsları komik geliyor bana, hayatı ciddiye almıyorum. Yaşamlarına bir kez bile dışarıdan bakamamış insanların, gerçekten dürüst olabileceğine inanmıyorum.
Böyle insanları sevmiyorum, onlar da beni.
Her şey karşılıklı.”
-Tezer Özlü-
✅ 10 Eylül 1943’te Kütahya Simav’da doğdu. Öğretmen bir anne ve babanın üçüncü ve son çocuğuydu.
✅Ünlü yazarlar Italo Svevo, Franz Kafka ve Cesare Pavese onun kalemini etkileyen kişilerdi.
✅Adalet Ağaoğlu’nun kardeşi, tiyatrocu ve yazar Güner Sümer’le tanıştı ve 1964’te evlendiler. Kısa süre sonra ayrıldılar.
✅1967-1972 yıllarında pek çok defa psikiyatri kliniklerinde kaldı. Elektroşok verildi. Birkaç kere intihar girişiminde bulundu.
✅4 Temmuz-20 Temmuz 1982’de Berlin’den çıkıp Prag’da Kafka’yı, Trieste’de Svevo ve Torino’da Pavese’nin yaşadığı yerleri adımlarken akıl, delilik, varlık ve yokluk arasında gezindi. O kadar ki Kafka’nın, Svevo’nun mezarları başında onlarla konuştu. Pavese’nin intihar ettiği otelde, Otel Roma’nın 305 numaralı odasında oturdu ve o anları kalemine aldı.
✅18 Şubat 1986’da Zürih’te göğüs kanseri yüzünden vefat etti.
📚Eserleri: Eski Bahçe, Çocukluğun Soğuk Geceleri, Yaşamın Ucuna Yolculuk.
📌Ece Ayhan onun için “Vallahi tallahi! Evet! İçtenlikle ve özdenlikle yazıyorum ki, Tezer Özlü’yü de, onun çok insanda bulunmaz Doğrucu Davutluğunu her yerde, her kentte ve her sokakta arıyorum. Hayalet Oğuz’a olağanüstü ve eşsiz bir ‘hayır’ işleyen bir insanı ben nasıl özlemem. Tezer Özlü artık benim yakın akrabamdır.”
➡️Tezer Özlü’yü ölüm yıl dönümünde saygıyla ve eserlerini okuyarak anıyoruz...
🔗Kaynakça:
https://listelist.com/tezer-ozlu/
#tezerözlü #edebiyatköşesi #yazartanıtımı
Tezer Özlü
5.5 (2 oy)
0 yorum
FEBİHÂ

FEBİHÂ

@kadimcumleivecize

İnsan artık istemediği zaman, elde eder bazı şeyleri. paylaşım fotoğrafı
Ama her şey yalnızlık içinde büyüdü. Büyüdü.

İnsan sevgisi zaman zaman yalnızlığımızın boyutlarını aştı, zaman zaman da insanlar yalnızlığımızı birbaşınalığımızdan daha derin, daha dayanılmaz boyutlara iteledi.

O zaman kentin denizlerini izledik. Dalgaların köpüklerinin sonsuzluğu anımsattığı bir zaman ışığında.

Kuzey rüzgârının mavi-yeşile bürüdüğü suların yüzeyinde. O kentte kimse mutlu olmadı, ama kimse de mutsuz değildi.

Çünkü kimse inanmaz mutluluğa.

*Ama ile başlayan izahatlı bir cümle ve sonu gerekçesi ile biten cümle. Mutluluk herşeyin tastamam olduğu bir şeyle alakalı değil, tamamen nasip, Allah'ın takdir ettiği kadar.*
Tezer Özlü
5.5 (2 oy)
0 yorum
FEBİHÂ

FEBİHÂ

@kadimcumleivecize

Gecenin bu saatlerinde insanlar kısıyorlar seslerini.

Sessizlik bürüyor ortalığı.

Ben de daha iyi duyuyorum dinlediğim müziği.

Daha çok yitiriyorum tüm düşüncelerimi.

Olmayan düşüncelerimi.

*Evet, müzik içimizde olan olmayan ne varsa temizliyor, zaten herkesin geceyi iple çekmesi ve geceyi sığınak yapması hep bundan. Arınmak...*
Tezer Özlü
5.5 (2 oy)
0 yorum
FEBİHÂ

FEBİHÂ

@kadimcumleivecize

 Kalemi tutan el nereye kadar iterse o kadarına boyun eğmek mürekkebin kaderidir.” paylaşım fotoğrafı
Bazen bir söz yoktur.

O gün ne olduğunu özetleyecek zekice bir alıntı yoktur.

Bazen gün.

Sadece.

Biter.
Tezer Özlü
5.5 (2 oy)
0 yorum
naz

naz

@naz586

 paylaşım fotoğrafı
Yolculuklar ilginçtir:

Dağlardan,
Deniz kıyılarından,
Kentlerden,
Gecelerden geçilir.

İnsanlardan geçilir...

~Tezer Özlü
Tezer Özlü
5.5 (2 oy)
4 yorum
Mustafa (@mustafac)
Yolculuk etmeyi severim bana terapi gibi gelir.
15.10.18 beğen 1 cevap
naz (@naz586)
yolculuk nereye 😆
15.10.18 beğen cevap
FEBİHÂ

FEBİHÂ

@kadimcumleivecize

sevginin büyük acısı... paylaşım fotoğrafı
İnsan ne denli derin düşünebiliyorsa,
Sevgisi o denli derindir.

O denli doyumsuzdur.
Ve acısı da o denli büyüktür.
Tezer Özlü
5.5 (2 oy)
0 yorum
Sence kaç puan almalı?
5.5
2 oy
0
SAYFA EDİTÖRÜ
Tezer Özlü sayfasının içeriği *** isimli üyenin katkılarıyla oluşturulmuştur.