up
ara

Böyle Buyurdu Zerdüşt Kitap İncelemeleri

Uğur Çam

Uğur Çam

@ugurcam967

Yoğun İmgeleme ve Dolaylamanın Anlam Karmaşası
Frederick Nietzsche'yi anlamak için öncelikle onun temel felsefesini oluşturan Nihilizme hakim olmak gerekmektedir. Burada uzun uzun Nihilizmin tarihçesinden bahsetmeyeceğim ancak en yalın anlamıyla söz etmek gerekirse nihilizm bütün anlamları yadsıyan, ahlakın evrensel oluşuna karşı çıkan ve bilginin erişilebilirliğine karşı duran felsefi akımdır. Nietzsche bu akımı geliştirmiş ve kendine göre yorumlamıştır.
Böyle Buyurdu Zerdüşt kitabı, yazarın Nihilizmi aştığı kitap olarak kabul görür. Nihilizmin aksine Nietzsche yaşamı olumsuzlamak yerine olumlamayı salık verir. Bu şekilde üst-insana hizmet eden köleler, nihilizmi bir ahlak olarak benimseyeceklerdir. Ona göre bütün insanların amacı, üst-insana hizmet etmektir. Filozof, bu kitabında en çok yankı bulan önermelerinden biri olarak "Tanrı öldü" önermesini kullanır. Bu önerme ile aslında tanrının insan algısındaki anlamlarının yozlaştığına dikkat çekmeye çalışsa da kitabında kullandığı üslup, Zerdüşt'e yüklediği anlam ve üst-insan alegorisi yazarın kendi içinde çelişkili görünmesine sebep olur. Yazar, kutsal metinlerin anlamsızlığını kanıtlamaya çalışırken onların baş vurduğu imgeleme yöntemini seçer. Bu yanıyla Böyle Buyurdu Zerdüşt, her okuyanın anlamlandıramayacağı bir yığın imgelerle dolar. Aynı zamanda üst-insan alegorisi yine yazarın karşı durduğu dinlerdeki peygamber imgesine çok benzemektedir. Nasıl ki dinlerde peygamber imgesi kusursuz insan, bütün ahlaki ve duygusal eylemleriyle insanın en doğrusu olarak anlatılıyorsa, bu çalışmada da Zerdüşt ve dolayısıyla üst-insan da aynı ahlaki ve duygusal kusursuzluk nitelemelerini taşımaktadır.
Filozofun Nihilizmi tanımlama biçimi ne kadar tartışmaya açık olsa da Böyle Buyurdu Zerdüşt'teki anlatımlarıyla diğer kitaplarında bahsettiği nihilizmin birbiriyle uyuşmadı bariz bir gerçektir. Sonuna kadar kavramsal imgeleme yoluyla anlatılmaya çalışılan düşünceler, insanın akli sağduyusunun dışında bir takım eylemleri olumlamaktan da geri durmaz. Özellikle iki cambazın aynı ipte olduğu ve birinin diğerini düşürdüğü sahnede Zerdüşt'ün yaklaşımı, üst-insana hizmette her şey mübahtır anlayışının ortaya konulması olarak anlamlandırılabilir. Bu haliyle de yine karşı durduğu kutsal metinlerle ortaklaşmaktadır.
Bana göre felsefeyle ilgilenenlerin, felsefe tarihinde büyükçe bir yere sahip olmuş bu düşünceden bağımsız felsefeyi yargılamaları olanaksız olsa da felsefeyi derinlemesine irdelemeyenler ve ya felsefeyle alakası bulunmayanlar için vakit kaybı olacak bir kitaptır. Filozofun düşüncelerini merak edenler için de pek tatmin edici bir kaynak olduğu söylenemez. Zira yoğun imgeleme ve dolaylamalarla kitap, zihinlerde zaman zaman içinden çıkılamaz anlam karmaşalarına sebep olmakta.
ataç ikon Böyle Buyurdu Zerdüşt
kitaba puan vermedi
0 yorum